ผมทราบวิธีนี้เพราะเข้าไปดูที่ redhat.com ในส่วนของ FAQ และที่ต้องเข้าไปดูก็เพราะมี hacker จาก 193.231.178.98 เข้ามาด้วย operator account แล้วเปลี่ยนรหัสผ่านของ root ไป ทำให้ผมไม่สามารถเข้าไปสร้างผู้ใช้ใหม่ได้ ถามหลาย ๆ ท่านก็บอกให้ใช้แผ่นบูต แบบ linux rescue ผมก็เข้าไป จะ mount จะอะไรก็ไม่ได้ อาจเป็นเพราะยังไม่ชำนาญ แต่วิธีการเรียกรหัสผ่านของ root คืนในแบบที่ผมได้มานี้ ง่ายกว่าวิธีใด ๆ แน่นอน แต่ต้องทำที่ Console
ขั้นตอนสำหรับ LILO
- เมื่อ Restart เครื่อง ก่อนเข้าระบบ ให้กด Alt-X ขณะที่อยู่ที่ LILO prompt แล้วพิมพ์ว่า linux single
- เมื่อเข้าไปจะได้สถานะเป็น root ทันที ก็เพียงแต่ใช้คำสั่ง passwd root แล้ว reboot ก็เรียบร้อยแล้ว
ขั้นตอนสำหรับ GRUB
- เมื่อ Restart เครื่อง ก่อนเข้าระบบขณะที่อยู่ที่ GRUB prompt ให้กด e
- พบ Fedora กด e แล้วพบ Kernel กด e แล้วพิมพ์ single ต่อท้ายคำสั่งที่ใช้ boot ระบบ
- ออกมาแล้วกด b เพื่อ boot ตามคำสั่งที่แก้ไขนั้น ก็จะเข้า #
- เมื่อเข้าไปจะได้สถานะเป็น root ทันที ก็เพียงแต่ใช้คำสั่ง passwd root เพื่อเปลี่ยนรหัสผ่าน แล้ว reboot ก็เรียบร้อยแล้ว
สำหรับเครื่อง Sun
- ซึ่งเป็น Unix server ที่ดี จะใช้การ Reboot และกดปุ่ม stop a แล้วใช้คำสั่ง boot -s
|
ส่วนที่ 5 : คำสั่ง (Command)
ระบบปฏิบัติการลีนุกซ์ (Linux Operating System) คือ ระบบปฏิบัติการ (Operating System) ที่พัฒนาต่อยอดมาจากระบบยูนิกส์ (UNIX) ซึ่งยูนิส์ใช้งานบนเครื่องมินิคอมพิวเตอร์ หรือเครื่องเมนเฟรม
ดังนั้นลินุกซ์จึงถูกปรับปรุงให้ใช้งานบนเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล
เช่นเดียวกับระบบปฏิบัติการดอส (DOS) หรือระบบปฏิบัติการวินโดว์ (Windows Operating System)
ซึ่งลีนุกซ์เป็นซอฟต์แวร์ภายใต้ลิขสิทธิ์จีพีแอล (GPL = GNU Public License) ถูกพัฒนาโดยนักศึกษาชื่อ Linus B. Torvalds จาก University of Helsinki ประเทศ Finland ประกอบการเรียนในวิชาระบบปฏิบัติการ โดยต่อยอดมาจากระบบปฏิบัติการมินิกส์ (Minix Operating System)
ทีมงานอีสอินไทย (isinthai Team) ได้ศึกษา เรียบเรียง และจดบันทึก เพื่อบอกเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับการติดตั้ง ทดสอบ และใช้งานเครื่องบริการด้วยระบบปฏิบัติการลีนุกซ์ โดยหวังว่า นักศึกษา หรือผู้สนใจ จะได้ข้อมูล หรือร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ จนมีความรู้ไปถ่ายทอด ต่อยอด เพื่อพัฒนาสังคมของเรา และหวังว่าข้อมูลเหล่านี้จะทำให้ผู้ดูแลระบบ สามารถจัดตั้ง และใช้งานเครื่องบริการในองค์กรของตนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ประเทศจีนพัฒนาระบบปฏิบัติการขึ้นมาเอง ประกาศใช้ Red Flag Linux และ Kingsoft WPS Office เป็นซอฟท์แวร์ของจีนไปแล้ว ?
หมายความว่า ลีนุกซ์ คือ ระบบปฏิบัติการ คู่แข่งของ Microsoft Windows ที่ทั้งโลกกำลังจับตามอง และเป็นกำลังใจให้ทั้งคู่
หากมีข้อผิดพลาด ข้อเสนอแนะ หรือความคิดเป็นใด โปรดแจ้งทีมงาน
webmaster@yonok.ac.th
|
How to linux (Case study จาก Redhat 6.2 ไปถึง Fedora Core 4)
บทที่ 1 : คำสั่งสำหรับผู้ใช้พื้นฐาน (Basic user command)
1.1 คำสั่ง ls : : : แสดงรายชื่อแฟ้มในห้องปัจจุบัน หรือห้องอื่น ๆ ที่ต้องการ
1.2 คำสั่ง chmod : : : เปลี่ยนสถานะของแฟ้มเช่น Read Write eXecute
1.3 คำสั่ง man : : : แสดงรายละเอียดของคำสั่ง (Manual)
1.4 คำสั่ง mkdir, rmdir, cd : : : คำสั่งเกี่ยวกับ Directory หรือ Folder เพื่อสร้าง หรือลบ
1.5 คำสั่ง pico : : : editor ยอดฮิตใน Linux ที่ต้องมากับ Pine เป็น Text mode ที่ใช้ง่ายที่สุด
1.6 คำสั่ง emacs : : : editor ยอดฮิตใน Linux ใช้ยากกว่า pico นิดหน่อย
1.7 คำสั่ง vi : : : editor ยอดฮิตใน Linux ที่ใช้ยากที่สุด
1.8 คำสั่ง id, finger, who, w : : : โปรแกรมตรวจสอบ username ของตนเอง
1.9 คำสั่ง cat : : : แสดงข้อมูลในแฟ้มเหมือนคำสั่ง type ในระบบ DOS
1.10 คำสั่ง ifconfig : : : ดู IP หรือเพิ่ม IP เข้าไปใน linux server
1.11 คำสั่ง netstat : : : แสดงสถานะของเครือข่าย
1.12 คำสั่ง service : : : แสดงสถานะโปรแกรมที่เปิดให้บริการ
1.13 คำสั่ง xinetd : : : แสดงบริการที่เปิดใต้โปรแกรม xinetd
1.14 คำสั่ง whereis : : : ค้นหาแฟ้มที่ต้องการว่าอยู่ที่ห้องใด
1.15 คำสั่ง cp, rm, mv : : : จัดการแฟ้มเช่น คัดลอก ลบ และย้าย
1.16 คำสั่ง ping : : : ตรวจสอบ ip และการเชื่อมต่อ internet
1.17 คำสั่ง env : : : แสดงค่า environment ปัจจุบัน
1.18 คำสั่ง lynx : : : Text browser ที่ใช้งานง่าย ใช้ดู source หรือ download ได้
1.19 คำสั่ง nslookup : : : แสดงข้อมูลเกี่ยวกับ name server จาก ip หรือ domain name
1.20 คำสั่ง tail : : : แสดงส่วนท้ายของแฟ้มที่มีขนาดใหญ่ ต้องข้ามกับ cat ที่ดูตั้งแต่เริ่มแฟ้ม
1.21 คำสั่ง telnet : : : ใช้ติดต่อเข้า server ต่าง ๆ ตาม port ที่ต้องการ
.
บทที่ 2 : คำสั่งสำหรับผู้ใช้ระดับกลาง (Intermediate user command) เพื่อต้องการตรวจสอบระบบ
2.1 คำสั่ง df : : : แสดง partition ของ linux พร้อมขนาดที่ใช้ไป
2.2 คำสั่ง du : : : แสดงพื้นที่ใช้งานในแต่ละ Directory
2.3 คำสั่ง ps : : : แสดง process ที่กำลังทำงานอยู่ทั้งของเครื่อง และตนเอง
2.4 คำสั่ง kill : : : ยกเลิก process ที่ทำงานอยู่
2.5 คำสั่ง find : : : ค้นหาแฟ้มที่ต้องการภายในทุก ๆ directory ได้
2.6 คำสั่ง gzip : : : คลายการบีบอัด หรือแตกแฟ้มประเภท .gz
2.7 คำสั่ง tar : : : คลายการบีบอัด หรือแตกแฟ้มประเภท .tar
2.8 คำสั่ง last : : : แสดงรายชื่อผู้ใช้งานระบบปัจจุบันไปถึงอดีต
2.9 คำสั่ง grep : : : เลือกข้อความที่ต้องการภายในแต่ละบรรทัด
2.10 คำสั่ง date, hwclock : : : ใช้กำหนด หรือแสดงเวลาปัจจุบัน
2.11 คำสั่ง top : : : แสดง process ที่ทำงานในปัจจุบัน พร้อม refresh ตลอดเวลา
2.12 คำสั่ง ntsysv และ setup : : : กำหนดบริการที่ต้องการเปิด หรือปิด เช่น httpd หรือ vsftp เป็นต้น
2.13 คำสั่ง route : : : ใช้กำหนด แสดง ตารางเส้นทาง
2.14 คำสั่ง shutdown, reboot : : : ใช้ปิดเครื่อง หรือ ปิดและเปิดเครื่องใหม่อย่างถูกวิธี
2.15 คำสั่ง runlevel : : : คู่กับแฟ้ม /etc/inittab
2.16 คำสั่ง fsck : : : ซ่อมแซมระบบแฟ้มใน linux
2.17 คำสั่ง chown, chgrp : : : เปลี่ยนเจ้าของ หรือเปลี่ยนกลุ่ม
2.18 คำสั่ง chkconfig : : : กำหนด หรือแสดง บริการที่สั่งประมวลผลใน level ต่าง ๆ ขณะเปิดเครื่อง
2.19 คำสั่ง mount, umount : : : สั่งเชื่อมต่ออุปกรณ์ หรือ partition เช่น Diskette หรือ Handy drive เป็นต้น
2.20 คำสั่ง mkbootdisk : : : สร้างแผ่น boot disk เพื่อใช้ boot ระบบ linux ขึ้นมาภายหลัง
2.21 คำสั่ง traceroute : : : แสดงเลข ip ของเครื่องที่ถูกเชื่อมต่อ ไปยังปลายทางที่ต้องการ
2.22 คำสั่ง rpm : : : ใช้ตรวจสอบ เพิ่ม หรือลบ package ของระบบ linux เกือบทั้งหมด
2.23 คำสั่ง su : : : ขอเปลี่ยนตนเองเป็น Super user เพื่อใช้สิทธิสูงสุดในการบริหารระบบ ที่ผู้ใช้ปกติทำไม่ได้
2.24 คำสั่ง useradd : : : เพิ่มผู้ใช้รายใหม่เข้าไปในระบบ
2.25 คำสั่ง userdel : : : ลบผู้ใช้รายเดิม ออกจากระบบ
2.26 คำสั่ง usermod : : : แก้ไขข้อมูลของผู้ใช้ได้
2.27 คำสั่ง crontab : : : ตั้งเวลาสั่งงานคอมพิวเตอร์
2.28 คำสั่ง lspci : : : ตรวจสอบอุปกรณ์ที่เชื่อมต่อภายในเครื่อง
2.29 คำสั่ง nmap : : : ตรวจสอบเครือข่ายแบบกวาดทั้งในเครื่อง และ class C
.
บทที่ 3 : บทเรียน PERL (Perl programming)
บทที่ 4 : บทเรียน PHP
บทที่ 5 : บทเรียน MYSQL
บทที่ 6 : แนะนำ Server ชั้นยอด
บทที่ 7 : การใช้ application
บทที่ 8 : หน้าที่ของแฟ้ม และระบบ directory ที่สำคัญ
บทที่ 9 : สำหรับ บริหารระบบ โดย Super user
ส่วนที่ 6 : เกี่ยวกับ Fedora ที่นำมาใช้แทน Redhat
- http://squirrelmail.org/download.php
ใช้ #rpm -i squirrelmail-1.4.4-1.noarch.rpm
- imap ไม่พบใน core4 พบแต่ใน core1 สำหรับ core4 ใช้ dvecot-0.99.14 แทน และ setup เข้าไปเปิดบริการได้
- getsebool -a ใช้ดู SELinux Boolean ทั้งหมด
- ถ้าต้องการใช้บางโปรแกรม แต่ไม่พบใน setup ก็ต้องใช้ lynx download โปรแกรม
- #lynx ftp://ftp.nectec.or.th/pub/.3/Fedora/core/4/i386/os/Fedora/RPMS/vsftpd-2.0.3-1.i386.rpm
- #rpm -i vsftpd-2.0.3-1.i386.rpm
- #service vsftpd start
- พบปัญหาการเปิด ftp ใน xinetd และ vsftpd ชนกัน
- ต้องเข้าไปลบแฟ้ม vsftpd ใน /etc/xinetd.d
- เพื่อให้เหลือเฉพาะ vsftpd ใน /etc/init.d
- ถ้าชนกันจะพบคำว่า 500 OOPS: could not bind listening IPv4 socket จาก ftp ของ client
- ? มีเพื่อนชาวไทยโทรมาถาม แล้วผมก็ตอบอย่างที่เขียนไว้ด้านบนนี้
- แก้แฟ้ม /etc/vsftpd/vsftpd.conf
- write_enable=YES
- anon_upload_enable=YES
- anon_mkdir_write_enable=YES
- คำสั่งตรวจสอบ server
- #rpm -qa|grep ftp
- #chkconfig --list
- #nmap -sT localhost
- #netstat -a|grep ftp
- #xinetd -d
- อ่านจาก http://www.itwizard.info/webboard/view.php?No=545
- ssl_disable = yes
- getsebool httpd_can_network_connect
- setsebool httpd_can_network_connect=1 (แต่ถ้า reboot ก็จะหาย)
- หรือ setsebool -P httpd_can_network_connect=1
- ถ้า set ค้าง ต้องเปิดแฟ้ม /etc/selinux/targeted/booleans.local มาแก้ไข
- ถ้า disable SELINUX จะพบปัญหาหลายอย่างน้อยลง เช่นปัญหาการเปิดบริการ DHCP ก็จะหาย
- โดยเปิดแฟ้ม /etc/selinux/config แล้วกำหนด SELINUX=disabled
- สำหรับ user ที่ต้องการใช้ ~user ให้กำหนด #chcon -R -t httpd_user_content_t public_html
- FC4 ใช้ dovecot แทน imap รายละเอียดใน 9.78
|
ส่วนที่ 7 : ทดสอบ LinuxSIS 5.0 (FC4)
- User: root Password: 123456
- ping www.thaiall.com
- ifconfig
- putty 192.168.1.3 Port 22 of SSH User:s01 Password:s01
- http://192.168.1.3 User: root Password: 123456
- + เว็บเมล, จัดการโฮมเพจ (Drupal), คลังรูปภาพ (Gallery2), บทเรียนออนไลน์ (Moodle), เปลี่ยนรหัสผ่าน
- pwd
- service --status-all
- top
- rpm -qa
- vi /etc/hosts เพิ่มคำว่า burin
- /etc/init.d/named restart
- ping burin
- cd /var/www/html/
- vi x.htm (for only root)
- http://192.168.1.3/x.htm
- cd /home/s01/public_html
- vi x.htm (for only root)
- cd /etc/httpd/conf and vi httpd.conf and Unmark #UserDir public_html
- /etc/init.d/httpd restart
- http://192.168.1.3/~s01/x.htm
- ftp 192.168.1.3 User:s01 Password:s01
- /etc/init.d/mysqld start (error)
- http://192.168.1.3/drupal/ (User: root Password: 123456 error)
- reboot
|
ส่วนที่ 8 : แนะนำเว็บไซต์เกี่ยวกับ linux หรือที่มีเอกสารดี ๆ
- http://linux.about.com/library/cmd/blcmdl_1a.htm รวมคำอธิบายคำสั่ง Linux Command
- http://www.tldp.org/LDP/intro-linux/html/ Introduction to linux
- http://www.itwizard.info (เผยแพร่เรื่อง Linux ยอกมาก ๆ)
- http://linux.thai.net (Thai Linux Working Group หรือ LTN)
มีเรื่องน่าอ่านเยอะ
- http://thaicert.nectec.or.th/paper/paper.php มีหัวข้อมากมายให้อ่าน
- http://www.thaiall.com/webserver การติดตั้ง webserver ด้วยหลาย ๆ โปรแกรม และหลายบริการ
- http://www.ppk.ac.th/web01/linux/ (บทความเกี่ยวกับ Linux เพียบ)
- http://www.sut.ac.th/ccs/news/tip_tech/tip002.asp (บทความยอดเยี่ยมเกี่ยวกับ Proxy)
- http://www.windowsnetworking.com/articles_tutorials/Windows_POP3_Service.html (ติดตั้ง pop3 ใน win2003)
- http://stanton-finley.net/fedora_core_4_installation_notes.html (การติดตั้ง FC4)
- ฐาปกรวัจน์ นิ่มนวล tapakornwat@yahoo.com ให้ CD Fedora.com มา 4 แผ่น
ผมจึงได้ทดสอบ
- http://www.thaifuture.50megs.com/Li_SUcomm.html (นำไปเผยแพร่ต่อ)
บริการที่น่าสนใจ
- http://www.apnic.net/apnic-bin/whois.pl?searchtext=202.29.78.12 (ตัวอย่างบริการของ apnic whois)
- http://www.maxmind.com/app/lookup (ดูชื่อประเทศ จากหมายเลข IP)
- http://netmon.tsu.ac.th/proxystat/ (ตัวอย่าง Proxy Statistic ของ Webalizer Version 2.01)
|
|
ส่วนที่ 9 : วัตถุประสงค์ของเว็บไซต์
1. เพื่อรวบรวมประสบการณ์ของผู้เกี่ยวข้องกับการใช้งานระบบปฏิบัติการลีนุกซ์เผยแพร่สู่สาธารณะ
2. เพื่อเป็นแหล่งอ้างอิงสำหรับนักศึกษา บุคลากร และผู้สนใจ
3. เพื่อรับข้อซักถาม ข้อเสนอแนะ และข้อคิดเห็นมาปรับปรุงระบบให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น
|
จัดทำโดย มหาวิทยาลัยโยนก จังหวัดลำปาง Tel.(66)54-265170 Fax.(66)54-265184
ศูนย์กลางความรู้ และภูมิปัญญาแผ่นดิน
เริ่มบริการข้อมูล 4 ตุลาคม 2543 (มาตรฐาน xhtml และ css)